Қазақ тарихында әлі күнге дейін нақты жауабы табылмаған, тарихшылар арасында пікірталас тудыратын оқиғалар аз емес. Бірінің құпиясы архивтердің жабық болуына байланысты ашылмаса, енді бірі жөнінде әртүрлі дерек сақталған.
1. Кенесары ханның бас сүйегі қайда?
1847 жылы Кенесары Қасымұлы қаза тапқаннан кейін оның басы кесіліп, Ресейге жөнелтілгені белгілі. Алайда оның нақты қайда сақталғаны осы күнге дейін анықталған жоқ. Қазақстан бұл мәселені бірнеше рет көтергенімен, бас сүйек табылған жоқ.
2. Алтын адамның нақты кім болғаны белгісіз
1969 жылы Есік қорғанынан табылған «Алтын адам» Қазақстанның символына айналды. Бірақ оның сақ ханзадасы ма, билеуші ме, әлде әйел адам ба деген пікірталас әлі де жалғасып келеді.
3. Абылай ханның сүйегі толық зерттелді ме?
Абылай хан Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне жерленгені белгілі. Дегенмен оның сүйегіне ғылыми сараптама жүргізілмеген. Сондықтан кейбір зерттеушілер тарихи тұлғаның нақты жерленген орны туралы сұрақтардың әлі де бар екенін айтады.
4. Жошы хан қалай қайтыс болды?
Аңыз бойынша Жошы хан аң аулау кезінде қаза тапқан. Тағы бір нұсқада оны саяси себеппен өлтірген делінеді. Тарихшылар ортақ пікірге келген жоқ.
5. Томирис патшайымның қабірі қайда?
Парсы патшасы Кирді жеңген Томиристің қайда жерленгені белгісіз. Оның мазары Қазақстанда ма, әлде Орталық Азияның басқа бөлігінде ме деген сұраққа нақты жауап жоқ.
6. Отырар кітапханасы шынымен болған ба?
Көптеген деректе Отырарда әлемдегі ең ірі кітапханалардың бірі болғаны айтылады. Бірақ оның нақты көлемі мен тағдыры жөнінде археологиялық дәлелдер жеткіліксіз.
7. Қазақ хандығының алғашқы ордасы нақты қай жерде?
Керей мен Жәнібек құрған алғашқы Қазақ хандығы Шу мен Қозыбасы өңірінде құрылды деген пікір кең таралған. Бірақ оның нақты орны туралы тарихшылар арасында әлі де талас бар.
8. Алаш арыстарының жасырын құжаттары
1930-жылдардағы қуғын-сүргінге қатысты көптеген архив құжаты әлі толық ашылған жоқ. Сондықтан Алаш қайраткерлерінің кейбір тағдыры мен тергеу материалдары құпия күйінде қалып отыр.
9. Аңырақай шайқасының нақты өткен жері
Қазақ тарихындағы ең ірі жеңістердің бірі саналатын Аңырақай шайқасының нақты өткен орны жөнінде бірнеше болжам бар. Ғалымдар бірыңғай пікірге әлі келген жоқ.
10. Әмір Темірдің Тоқтамыстың қазынасы туралы аңыз
Тоқтамыс хан шегінер алдында мол қазынасын жасырған деген аңыз кең таралған. Бірақ оның нақты болғаны да, қайда көмілгені де дәлелденбеген.
Түйін
Тарих ғылымы дамыған сайын жаңа археологиялық қазбалар мен архив құжаттары ашылып жатыр. Соған қарамастан, қазақ тарихындағы осы он құпия әлі күнге дейін толық шешімін тапқан жоқ. Кейбірінің жауабы болашақ зерттеулер арқылы белгілі болуы мүмкін, ал енді бірі мәңгілік жұмбақ болып қалуы ықтимал.
Ескерту: Мұндағы кейбір тармақтар (мысалы, Томирис, Отырар кітапханасы, Тоқтамыс қазынасы) ғылыми ортада нақты дәлелденген факт емес, тарихшылар арасында талқыланып жүрген гипотезалар мен аңыздарға негізделген. Сондықтан оларды нақты тарихи дерек ретінде емес, зерттеліп жатқан немесе даулы мәселелер ретінде қарастырған жөн.
Фото: Ашық дереккөзден алынды
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!