Ұялы телефон – адамның жеке өміріне қатысты мәліметтер сақталатын құрал. Сондықтан Қазақстан заңнамасы бойынша полиция қызметкері кез келген жағдайда азаматтың телефонын қарап, ішіндегі ақпаратпен таныса алмайды. Бұл құқық тек заңда көзделген жағдайларда ғана беріледі, деп хабарлайды Halyqline.kz.
Қазақстан Конституциясына сәйкес, әркімнің жеке өміріне, хат алмасуына, телефон арқылы сөйлесуіне және өзге де жеке мәліметтерінің құпия сақталуына құқығы бар. Бұл құқық заңда нақты көрсетілген негіздер бойынша ғана шектелуі мүмкін.
Заңгерлердің айтуынша, көшеде тоқтатқан полиция қызметкері азаматтан телефонын ашып көрсетуді талап ете алмайды. Егер адам қандай да бір қылмыстық іс бойынша күдікті немесе іс жүргізу аясында дәлел ретінде телефонды тексеру қажет болса, мұндай әрекет Қылмыстық-процестік кодексте белгіленген тәртіппен жүргізіледі. Телефонды алу, қарау немесе ондағы ақпаратты зерттеу тергеу әрекеттері шеңберінде жүзеге асырылады.
Телефонды тексеруге негіз болатын негізгі жағдайлар:
- қылмыстық іс бойынша дәлелдемелерді жинау қажет болғанда;
- телефонда қылмысқа қатысты маңызды ақпарат бар деп пайымдауға жеткілікті негіз болғанда;
- телефон заттай дәлел ретінде тәркіленген жағдайда;
- соттың немесе заңда көзделген өзге де процессуалдық шешімнің негізінде.
Ал әкімшілік құқық бұзушылық бойынша немесе құжат тексеру кезінде полиция қызметкерінің азаматтан телефонды ашуды талап етуіне жалпы құқықтық негіз жоқ. Егер азамат өз еркімен көрсетпесе, қызметкер мұны мәжбүрлей алмайды. Телефонды қарау заңда белгіленген процессуалдық рәсімдер сақталған жағдайда ғана жүргізіледі.
Заңгерлер азаматтарға полиция қызметкерінен телефонды қандай құқықтық негізде тексергісі келетінін сұрауға, сондай-ақ жүргізіліп жатқан әрекеттің процессуалдық құжаттарын көрсетуді талап етуге құқылы екенін еске салады. Сонымен қатар кез келген тексеру заң талаптарына сәйкес жүргізілуі тиіс.
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!