Қазақстанда цифрландыру қарқыны күшейіп келеді. Бұрын smart city бастамалары негізінен ірі мегаполистерде ғана байқалса, енді бұл тәжірибе облыс орталықтарына да кезең-кезеңімен енгізіліп жатыр. Бүгінде «ақылды қала» жүйесі қауіпсіздік, көлік, денсаулық сақтау және тұрғын үй-коммуналдық қызметтер секілді бірнеше маңызды саланы қамтып отыр.
Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің мәліметінше, елордада, республикалық маңызы бар қалаларда және облыс орталықтарында «ақылды қалаға» арналған бірыңғай цифрлық инфрақұрылым қалыптасқан. Қазірдің өзінде бейнемониторинг жүйелері, бірыңғай байланыс орталықтары, жол ақысын электронды төлеу, қоғамдық көлікті бақылау, медициналық ақпараттық жүйелер мен коммуналдық төлемдерді онлайн төлеу қызметтері жұмыс істеп тұр. Ведомство мұның бәрі тұрғындардың күнделікті өмірін жеңілдетіп, қызмет көрсету сапасын жақсартуға ықпал етіп отырғанын атап өтті.
Бұл бағыттағы нақты тәжірибе алдымен Астана мен Алматыда жүзеге асқан. Астанада Smart City жобасы аясында Жағдаяттық орталық пен қаланы басқарудың бірыңғай цифрлық платформасы құрылып жатыр. Оған 15-тен астам қалалық және республикалық ақпараттық жүйенің деректері біріктірілген. Сонымен қатар датчиктер, сенсорлар және интеллектуалды бейнеталдауы бар камералардан түсетін мәліметтер де осы ортақ жүйеге жинақталады. Алматыда да осыған ұқсас орталық жұмыс істейді. Онда деректерді талдаудың заманауи тәсілдері мен машиналық оқыту құралдары қолданылады. Соның нәтижесінде жол қозғалысын басқару, тұрғындардың өтініштерін өңдеу, қауіпті аймақтарды анықтау және қаланың болашақ дамуын болжау ісі анағұрлым тиімді жүзеге асып жатыр.
Жинақталған тәжірибе енді өңірлерге таратылмақ. Министрлік биылдан бастап бұл тұжырымдаманы өңірлік орталықтар деңгейінде жалғастыруды жөн көрген. Қазіргі таңда жергілікті атқарушы органдар цифрлық даму стратегияларын бекітіп, жол карталарын әзірлеп үлгерген. Алдағы кезеңде жобалар кезең-кезеңімен іске асырылады.
Ақылды технологиялардың тиімділігі жол сапасын бақылау саласында да айқын көрініп отыр. Көлік министрлігі жасанды интеллект көмегімен жолдағы ақауларды автоматты түрде анықтайтын арнайы жобаны іске қосқан. Жүйенің дәлдігі 95 пайызға дейін жетеді. Бұрын 100 шақырым жолды тексеруге төрт күн қажет болса, қазір бұл жұмыс небәрі төрт сағатта орындалады. Мұндай тәсіл уақытты үнемдеп қана қоймай, бюджет қаражатын тиімді жұмсауға, жөндеу және құрылыс жұмыстарын нақты жоспарлауға мүмкіндік береді.
Цифрлық жаңашылдық теміржол саласында да байқалады. Қазір Астана–Алматы және Астана–Өскемен бағыттарындағы Talgo пойыздарында спутниктік интернет жұмыс істеп тұр. Министрлік өкілдерінің айтуынша, бұл жүйе жерүсті мұнараларына тәуелді емес. Төмен орбиталы спутниктер арқылы пойыз жоғары жылдамдықпен қозғалып келе жатқан кезде де тұрақты байланыс сақталады. Жоба аясында жолаушыларға 100 Мбит/с дейінгі интернет қолжетімді. Бұл сапар барысында мессенджерлерді, бейнесервистерді және өзге де цифрлық қызметтерді еркін пайдалануға жол ашады.
Қысқасы, «ақылды қала» жобасы жай ғана технологиялық жаңару емес. Бұл – тұрғындардың уақытын үнемдейтін, қауіпсіздігін арттыратын, қалалық қызметтердің қолжетімділігін жақсартатын нақты құрал. Егер бұл жүйе өңірлерде де сапалы жүзеге асса, цифрлық шешімдер халықтың күнделікті тұрмысын жаңа деңгейге көтеруі әбден мүмкін.
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!