Кейде Жерді ғарыштан түсірілген фотоларға қарап отырып, адам өз үйіне сырт көзбен қарағандай болады. Біз күнде басып жүрген топырақ, ішіп жүрген су, жұтып жүрген ауа бір сәтте алақандағы кішкентай ғана әлем сияқты көрінеді. Сол кезде «осы үйді қалай сақтап жүрміз?» деген сұрақ еріксіз ойға келеді.
1972 жылы түсірілген әйгілі «Көк мәрмәр» суреті көп адамға Жердің қаншалықты әдемі әрі нәзік екенін көрсеткен еді. Көгілдір мұхит, ақ бұлт, жасыл құрлық. Сырттай қарағанда бәрі тыныш көрінеді. Бірақ соңғы жарты ғасырда табиғаттың талай өзгеріске түскенін күнделікті жаңалықтардан да, өз айналамыздан да байқап жүрміз.
Бұрын қыс қаттырақ, жаз жайлырақ сияқты көрінетінін үлкендер жиі айтады. Қазір ауа райы аяқ астынан өзгеріп кетеді. Бір жерде су тасқыны, бір жерде өрт, бір жерде қуаңшылық. Мұздықтардың еруі, ормандардың азаюы, қалдықтың көбеюі туралы ақпарат та жиі шығады. Бұлардың бәрі бізден алыс мәселе сияқты көрінгенімен, шын мәнінде әр адамның өміріне қатысы бар.
Мен үшін экология деген тек үлкен мінберлерде айтылатын тақырып емес. Ол мектеп ауласындағы қоқыстан, көшедегі ағаштан, өзен жағасындағы пластик бөтелкеден басталады. Бір адам тастаған қоқыс көзге кішкентай көрінуі мүмкін. Бірақ мың адам солай ойласа, қала да, табиғат та ластанады. Ал бір адам ағаш отырғызса, оны суарса, айналасын таза ұстаса, ол да – кішкентай болса да нақты әрекет.
Қазір кейбіреулер болашақта басқа планетаға көшу туралы айтады. Әрине, ғылым дамуы керек. Ғарышты зерттеу қызық әрі қажет. Бірақ менің ойымша, адам ең алдымен өзі өмір сүріп отырған Жерді сақтауды үйренуі тиіс. Басқа планетаны іздегенше, өз үйімізге жанашыр болғанымыз дұрыс.
Табиғатты қорғау үшін бәрі ғалым немесе эколог болуы шарт емес. Оқушы да үлес қоса алады. Қағазды босқа ысырап етпеу, суды ашық қалдырмау, қоқысты сұрыптау, ағаш отырғызу, достарына түсіндіру – осының бәрі әрекет. Ең қиыны – бастау ғана. Кейін бұл әдетке айналады.
Жер жалыны сөнген жұлдызға айналмауы керек. Ол – біздің үйіміз, ортақ мекеніміз. Біз оны дайын күйінде алдық, бірақ келесі ұрпаққа қандай күйде тапсыратынымыз өзімізге байланысты. Табиғат адамнан көп нәрсе сұрамайды. Тек немқұрайды қарамасақ болды.
Нұркемел АЙДЫНҰЛЫ,
«Сыр жұлдыздары» шығармашылық инновация академиясы
«Жас тілші» үйірмесінің оқушысы.
Қызылорда қаласы
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!