Адам жетістігі туралы әңгіме қозғалғанда, көпшілік екі пікірге бөлінеді. Бірі «бәрін талант шешеді» десе, екіншісі «қара жұмыс бәрін жеңеді» дейді. Шын мәнінде, әлем тарихында екі жолмен де танылған адамдар бар. Бірі табиғи дарынымен ерекшеленсе, енді бірі тынымсыз еңбегі арқылы биікке көтерілді.
Футбол әлемінде Лионель Месси мен Криштиану Роналду (суретте) салыстыруы жиі айтылады. Мессиді бала күнінен «туабітті талант» деп бағалады. Оның допты сезінуі, ойынды оқуы, дриблингі көпшілікке табиғи қабілеттей көрінеді. Ал Роналду туралы бұрынғы бапкерлері «еңбекқорлығы арқылы өсті» дейді. Ол физикалық дайындығын жетілдіріп, өзін үнемі дамытып отырды. Екеуі екі түрлі жолмен футбол шыңына шықты.
Кино саласында да осындай айырмашылық байқалады. Леонардо ДиКаприо жас кезінен актерлік қабілетімен ерекшеленіп, ерте танылды. Ал Сильвестр Сталлоне ұзақ уақыт бойы кастингтен өте алмай, қиындық көрді. Ол сценарий жазып, рөл үшін күресіп жүріп танылды. Табиғи актерлік дарын мен табандылықтың айырмасы осындай.
Ғылымда Альберт Эйнштейн көбіне ерекше данышпан ретінде айтылады. Оның теориялары ғылымды түбегейлі өзгертті. Ал Томас Эдисон жетістікке мыңдаған тәжірибе арқылы жеткен адам ретінде есте қалды. Эдисонның «Данышпандық – бір пайыз талант, тоқсан тоғыз пайыз – еңбек» деген сөзі бекер айтылмаған.
Әдебиетте Уильям Шекспир табиғи әдеби қабілетімен ерекшеленсе, Стивен Кинг күн сайын тұрақты жазу тәртібі арқылы өнімділігімен танылды. Кинг кейде күніне бірнеше мың сөз жазғанын айтқан.
Бірақ тарих бір нәрсені анық көрсетеді: таза талант жеткіліксіз. Табиғи қабілеті бола тұра, еңбексіз жоғалып кеткен адамдар аз емес. Керісінше, бастапқыда ерекше көрінбегенімен, табандылығы арқылы әлемге танылғандар өте көп.
Сондықтан талант пен еңбек бір-біріне қарсы ұғым емес. Талант адамға артықшылық береді, бірақ оны сақтап қалатын – еңбек. Ал қара жұмыс кейде таланттың өзін басып озуы мүмкін. Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, ұзақ жолда көбіне жеңетін – тоқтаусыз еңбектенетін адам.
Дайындаған А.АБАЙҰЛЫ.
Фото: ашық дереккөзден
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!