«Кім жақын? Не қымбат? Не қиын?». Бүгін бәріміз асығып жүрміз. Бірі ақша қуалайды, бірі мансап қуалайды, бірі лайк қуалайды. Ал кешке үйге келгенде шаршап, телефонға қарап отырып… ең жақын адамымызға бір жылы сөз айтуға уақыт таппай жатамыз. Сонда бақыт қайда? Байлық қайда? Бұл сұраққа 300 жыл бұрын Қазыбек би жауап беріп кеткен. Оның «Кім жақын? Не қымбат? Не қиын?» толғауы бүгінгі бізге айтылғандай.
Кім жақын? Қазыбек би жақындықты қашықтықпен өлшемеген. Ол жүрекпен өлшеген. Ол үшін ең жақын – ана. «Аймалайтын анаң қымбат». Ана – баласы жыласа, жүрегі бірге жылайтын жалғыз жан. Ананың мейірімі – шартсыз, шексіз, есепсіз. Одан кейін – әке. «Асқар тауың – әкең қымбат». Әке – үйдің тірегі, баланың қорғаны. Ол көп сөйлемеуі мүмкін, бірақ оның бір ауыз өсиеті – өмірлік жол картасы. Ал үшінші жақын – бауыр. «Бауырмал болса, інің қымбат». Бауыр – қуанышта да, қиындықта да қасыңнан табылатын адам. Қанмен емес, жанмен жақын адам. Қазыбек би осы үш тірек арқылы қазақ отбасының тұтас бейнесін жасап берді.
Не қымбат? Біз бүгін қымбатты дүкеннің бағасымен өлшейміз. Қазыбек би басқаша өлшеген. Ол үшін ең қымбат – ақша емес, адамның қадірі, ары, отбасының татулығы. Ақша бүгін бар, ертең жоқ. Көлік ескіреді, үй тозады, мансап өзгереді. Ал ананың батасы, әкенің ақылы, бауырдың қолдауы ешқашан ескірмейді.
Не қиын? Қазыбек бидің толғауындағы ең терең сұрақ – осы. Қиын – тауды қопару емес. Қиын – адам болып қалу. Ашу келгенде сабыр сақтау қиын. Ренішті кешіру қиын. «Мен кінәлімін» деп айту қиын. Жақын адамыңның қадірін тірі кезінде түсіну қиын. Көп адам туысын жоғалтқаннан кейін ғана оның қаншалықты қымбат екенін түсінеді. Ал Қазыбек би бізге оны жоғалтпай тұрып түсінуге шақырады. Отбасы берік болса – мектеп берік, қоғам берік, ұлт берік. Сондықтан Қазыбек бидің сөзі – тек әдебиет сабағының тақырыбы емес. Бұл – өмір сүрудің заңы. Бүгін үйге барғанда анаңызға бір рет «жақсы көремін» деп айтыңыз. Әкеңіздің жанына бір сәт отырып, әңгімесін тыңдаңыз. Бауырыңызға жай ғана хабарласыңыз. Міне, нағыз байлық – осы.
ТҮЙІН. Бақыт – ақшада емес. Бақыт – алтын ұяңның амандығында, отбасыңның татулығында, туған-туысыңның бірлігінде. Қазыбек би үш сұрақпен бүкіл өмірдің мәнін түсіндіріп кетті. Ендігі жауап – бізде.
Нұрай Болатбекова,
№85 орта мектептің 9 «А» сынып оқушысы,
Қармақшы ауданы,
Төретам кенті
Фото: aqshamnews.kz
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!