Бір орында, бір бөлмеде отырып, ғарышқа ұшып, мұхит түбіне сүңгіп, ежелгі заманға саяхаттап, басқа елдерді аралап келуге бола ма? Болады. Ол үшін ұшақ та, кеме де, ақша да керек емес, бар болғаны бір кітап жеткілікті. Кітап ашқан адам сол сәтте өз бөлмесінен шығып, мүлде басқа дүниеге енеді. Ол кейіпкермен бірге қуанады, бірге қайғырады, олардың тағдырын өз тағдырындай сезінеді. Дәл осы құдірет кітапты адамзат жасаған ең таңғажайып өнертабыстардың біріне айналдырған. Себебі кітап деген қағаз бен әріптің жиынтығы ғана емес, ол тұтас бір әлемге ашылатын есік.
Кітаптың ең үлкен сыйы, ол адамға басқаның өмірін сыйлайды. Біз бұл өмірде тек өзіміз ғана бола аламыз, бір ғана өмір сүреміз. Ал кітап оқыған адам мыңдаған өмірді бастан кешіреді. Бір кітапта батыр болып жауға аттанасыз, екіншісінде теңізші болып дауылмен арпалысасыз, үшіншісінде ғалым болып ұлы жаңалық ашасыз. Әр кітаппен бірге сіз жаңа бір адамға айналасыз, оның көзімен дүниеге қарайсыз, оның жүрегімен сезінесіз. Осылай кітап бізді басқаны түсінуге, басқаның халіне ену арқылы мейірімді болуға үйретеді. Көп оқыған адамның жүрегі неге кең, неге ол басқаны жақсы түсінеді десек, міне, сол себептен.
Кітап оқу деген ми үшін нағыз жаттығу. Дене шынықтыру залында бұлшықетімізді шынықтырсақ, кітаппен ойымызды, қиялымызды шынықтырамыз. Ойлап көріңізші, фильм көргенде бәрі дайын тұрады, кейіпкердің жүзін де, киімін де, дауысын да экран көрсетеді. Ал кітап оқығанда сіз бәрін өзіңіз елестетесіз. Кейіпкер қандай болды, қала қалай көрінді, дауыс қалай естілді, бәрін өз қиялыңызбен жасайсыз. Демек кітап оқыған сайын қиялымыз ұшталып, ой-өрісіміз кеңейе түседі. Сол себепті көп оқыған адамның сөзі де орамды, ойы да терең, қиялы да ұшқыр болады. Кітап деген ойдың азығы, ал ойы азыққа тойған адам әрдайым алда жүреді.
Кітаптың тағы бір ғажабы, ол уақыт пен кеңістікті жеңеді. Мыңдаған жыл бұрын өмір сүрген данышпанның ойын бүгін отырып оқи аламыз. Абай не Шәкәрім бабамыз қандай ойда болғанын, олар нені армандағанын кітап арқылы біле аламыз. Олар әлдеқашан о дүниелік болса да, олардың ойы, сөзі, даналығы кітапта мәңгі жасап тұр. Демек кітап деген адамзаттың ұжымдық жадысы, бір ұрпақтың тапқан ақылын келесі ұрпаққа жеткізетін көпір. Егер кітап болмаса, әр ұрпақ бәрін басынан, нөлден бастар еді. Ал кітап бар болғандықтан, біз ата-бабамыздың бүкіл тәжірибесін мұра етіп аламыз, содан ары қарай дамимыз.
Өкінішке қарай, бүгінгі заманда кітап оқитындар азайып барады. Қолымыздағы телефон, әлеуметтік желі, қысқа бейнелер біздің уақытымызды жалмап жатыр. Бір минуттық қызықты бейнеге үйренген ми ұзақ кітап оқуға шыдамай, тез жалығады. Бұл қауіпті үрдіс, өйткені қысқа бейне көңіл көтергенімен, ой бермейді, ал кітап ойландырады, тереңдетеді. Әрине, технологияны мүлде тастау деген ақылға қонымсыз, бірақ күніне жарты сағат болса да кітап оқуға уақыт бөлсек, миымызға да, жанымызға да үлкен пайда. Қағаз кітап па, әлде электронды кітап па, ол маңызды емес, ең бастысы оқу. Себебі мән мазмұнда, форматта емес.
Қорыта айтсам, кітап деген адамзаттың ең адал досы, ең дана ұстазы, ең таусылмайтын қазынасы. Ол бізді басқа әлемге саяхаттатады, басқаның өмірін сыйлайды, ойымызды ұштайды, жүрегімізді кеңейтеді. Бір кітап оқыған адам бір саты биіктейді, ал көп оқыған адам бүкіл әлемді алақанында ұстайды. Сондықтан қолыңызға кітап алыңыз, бір бетін ашыңыз, сол сәтте сіз бөлмеңізден шығып, шексіз дүниеге аттанасыз. Кітап деген сондай керемет, бір орында отырып, бүкіл әлемді шарлауға болатын жалғыз сиқыр.
Ақзере Асқарқызы,
Абай атындағы дарынды балаларға арналған
үш тілде білім беретін мектептің 11-сынып оқушысы
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!