Halyqline.kz – үздіктер қатарында!

Ерлер қалай беделді бола алады?

10.09.2020, 10:30 365 0

Camonitor.kz сайты жариялаған «Қазақстан матриархат табалдырығында тұр?» атты мақала назарға ілікті. Рахымбек Абдрахмано­втың сараптамасы бойынша әйелдер әлдеқайда ұқыпты, қиындыққа төзімді, лидерлік қасиетін көрсете алады. Мәселен, әйелдердің 70 проценті өздеріне жүктелген міндетті ер адамдарға қарағанда  сапалы атқарады, 80 проценті қызметтік және отбасылық жауапкершілікті қатар алып жүр. Ал 75 проценті алкоголь мен темекіні аз тұтынады, әрі білімін арттыры­п,  денсаулығын  жақсартады.

АҚШ-тағы Mckinsey халықаралық институтының (MGI) зерттеуінше, бүгінде әйелдер экономиканың барлық саласында ерлермен тең қызмет етеді. Олардың дүниежүзілік ЖІӨ-дегі үлесі 40 процентті құрайды. 2025 жылға қарай 68 процентке жетеді.

Әйелдердің оқу-білімге ынталы, стреске төзімді, белсенділігі жоғары. Оның дәлелі, Қазақстанда мемлекеттік қызметшілер арасындағы әйелдердің үлесі 55 процентті құраса, мемлекеттік аппаратта жетекші лауазым иелері арасында 40 процентке жуық.

Сарапшының жазуынша, Қазақстанның әрбір үшінші ер-азаматы жұмыссыз немесе тұрақты жұмысы жоқ. Көбісін әйелдері асырап отыр, ал олар оған намыстанбайды.

– Қазақстандық әйелдер мансап жағынан асып түсіп ғана қоймай, мемлекеттік және коммерциялық құрылымдарда үлкен жетістіктерге қол жеткізіп үлгерген. Сонымен қатар әйелдердің саяси-қоғамдық өмірде белсенділік танытып, азаматтық құқық, адам құқығы мәселесін көтеріп жүргенін жиі байқаймыз. Олардың бүгінгі белсенділігі мен батылдығына өткен ғасырдағы батырлар тамсана қарар еді. Мұның барлығы алдағы уақытта басқару жұмыстары, жетекшілік әрекеттері мен шешім қабылдау міндеті ер-азаматтардан әйелдерге ауысатынын көрсетіп отыр, – дейді Рахымбек Абдрахманов.

БҰҰ зерттеуінше, Қазақстан әлемдегі алкогольді көп ішетін он елдің қатарында тұр. Ең сорақысы, біздің елдегі еркектер жұмыс істейтін әйелдерге тәуелді  қалыпта. Стратегиялық консал­тинг зерттеу компаниясының мәліметі бойынша ерлердің өркениет көшіне ілесуге қабілет­і аз. Оның дәлелі, зияткерлік салада жұмыс істейтін ерлердің саны жалпы жұмыс күшінің  бес  процентінен  аз.

2019 жылы Стратегиялық консалтинг жүргізген әлеуметтік сауалнама бойынша қазақстан­дық ер адамдардың басым көпшілігі (80 проценттен астамы) бос уақытын теледидар, телефон, гаджеттер көруге немесе көпшілік демалыс орнында (мейрамхана, кафе және т.б. жерде) өткізеді. Ер-азаматтардың бес проценті ғана кітап оқуға уақытын бөледі екен. Бұл – елдегі ер адамдардың 90 проценті бос уақыттын пассивті өткізіп, өздерін интеллектуалдық тұр­ғыда байытуға көп мән бермейді деген сөз. Міне, қоғамда әке беделінің түсіп, ерлердің қызметіне сұраныстың төмендеуінің негізгі себебі­  осы…

Сауалнамаға қатысқан нәзік жандылардың 40 проценті бос уақытын кітап оқуға, театрға, музейге және т.б. мәдени-рухани орындарға баратынын айтқан. Тағы 38 проценті бос уақытын балалар мен үй шаруашылығына арнас­а, 20 проценті пассивті өткізеді. Бұл цифр­лар қазақ еркектер­і уақытты мақсатсыз жұм­сайтынын көрсетеді.

Әрине Рахымбек Абдрахмановтың сараптамасының екі қыры бар. Ерлерді жігерсіз, әлсіз, қауқарсыз деп біржақты қорытынды шығаруға болмайды. Қызметін абыроймен атқарып, әулетінің тірегі, қоғамға үлгі-өнеге болып жүрген ерлер аз емес. Дегенмен отбасында әкенің беделі төмендегенін, жігіттер жігерсіздік танытып жүргенін мойындау керек-ақ. Осыған байланысты әлеуметтік мәселелер туындап жатқан­ы да шындық. Мысалы, жас отбасылардың көптеп ажырасуын, тәлімсіз жасөспірімдердің қасиетін көріп, естіп жүрміз.

Саясаттанушылар мұның себебін нарықтық қоғаммен байланыстырады. Кеңестік жүйе кезінде өмірдің кез келген саласында ерлерге басымдық берілді. Нарықтық қоғамда ерлер өз міндетін лайықты атқара алмай, әйелдер алдыңғы шепке шықты. Енді ер адамдар өзінің интеллектуалды потенциалын көрсету арқылы ғана беделді бола алады.

Нұрлат  БАЙГЕНЖЕ,

журналист

Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!

Пікір жазыңыз

Тағы да оқыңыз: