Halyqline.kz – үздіктер қатарында!

Жайық өзені тартылып, арнасы ластанған

08.02.2026, 12:20 45

Азаттық радиосының жазуынша, Батыс Қазақстан облысындағы ең ірі өзендердің бірі — Жайық өзені — кейінгі жылдары күрт тартылып, ластанып бара жатыр. Бұл құбылыс климаттың өзгеруімен ғана түсіндіріле қоймайды: суды ұтымсыз пайдалану мен конструкцияланған бөгеттердің әсері де елеулі.

Жайықтың жоғарғы ағысында, Ресей аумағында салынған су қоймалары мен бөгеттер өзен тасымалының табиғи режимін бұзып, Қазақстан аумағында су көлемінің азаюына алып келді. Бұрын өзеннің ағысы лай мен басқа қоқысты шайып кетіп, өздігінен тазартып отырса, бүгінде судың тоқырауы оттегі деңгейінің төмендеуіне, балық пен микроағзалардың азаюына себеп болуда. Экологтар су құрамындағы зиянды заттардың мөлшері шекті шамаға жақындағанын атап отыр.

Экобелсенділердің пікірінше, Жайық экожүйесін сақтау үшін су қоймалары мен бөгеттердің жұмыс істеу тәртібі мен су бөлу келісімдерін қазіргі климаттық және ғылыми деректерге сай қайта қарау қажет. Сонымен қатар өзенді ластайтын өндірістік қалдықтардың шығарылуын қатаң бақылауға алып, ылғал сақтайтын орман масақтарын қалпына келтіру сияқты шаралар экожүйені сақтауға ықпал етуі мүмкін.

Ғалымдардың бағалауынша, Жайықтың табиғи жағдайын сақтау үшін жылдық ағыс көлемі бұрынғы 59–83 пайыз деңгейінен аспауы тиіс, яғни су ресурстарын пайдалануда табиғи шектеулерді қатаң бақылау маңызды. Бұл трансшекаралық өзеннің жағдайын жақсартуға бағытталған нақты шараларды қажет етеді.

Осындай кешенді тәсіл тек экологияны қорғаумен шектелмей, аймақтағы халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға, тұщы су ресурстарына қолжетімділікті қамтамасыз етуге де септігін тигізеді.

Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!

Пікір жазыңыз

Тағы да оқыңыз: