Туған жер – әр адамның жүрегіне ең жақын, ең қымбат мекен. Адам қай жерде жүрсе де, туған өлкесін сағынып, оның табиғатын, адамдарын және өткен өмірін әрдайым еске алып жүреді. Мен үшін сондай қасиетті мекен – өзінің бай тарихымен, сұлу табиғатымен, мәдени мұрасымен және еңбекқор халқымен ерекшеленетін, Сырдарияның жағасындағы Қызылорда.
Әр адам үшін туған жердің ауасы, табиғаты, тарихы мен адамдары әрдайым ыстық көрінеді. Қызылорда облысы Қазақстан Республикасының оңтүстік-батысында орналасқан. Облыстың негізгі тіршілік көзі болып саналатын Сырдария өзені өңірді қақ жарып ағып жатыр. Ежелден бері Сыр бойы халықтың құтты қонысы болған. Өзен жағасында көптеген ауыл мен қалалар бой көтеріп, халық егін егіп, мал шаруашылығымен айналысқан. Сырдария тек табиғи байлық қана емес, сонымен қатар өңір мәдениетінің де ажырамас бөлігі саналады.
Қызылорда өлкесінің тарихы мыңдаған жылға созылады. Бұл аймақта ежелгі өркениеттердің іздері сақталған. Сыр бойында орта ғасырларда гүлденген көптеген қала болған. Солардың бірі – Сығанақ қаласы. Бір кездері бұл қала сауда мен мәдениеттің ірі орталығына айналған. Сонымен қатар Жанкент, Шірік-Рабат сияқты көне қалалардың орны да осы өңірде орналасқан. Бұл тарихи ескерткіштер халқымыздың бай мәдениеті мен өркениетін дәлелдейді.
1925-1929 жылдар аралығында Қызылорда Қазақ Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасының астанасы болды. Осы кезеңде қазақ халқының мәдениеті мен білімінің дамуына үлкен көңіл бөлінді. Қалада түрлі мемлекеттік мекемелер ашылып, ұлттық баспасөз бен әдебиет қарқынды дами бастады. Сондықтан Қызылорда қаласы қазақ мемлекеттілігінің қалыптасу тарихында маңызды орын алады.
Туған жерім ұлы тұлғаларымен де танымал. Солардың ішінде түркі әлеміне ортақ тұлға Қорқыт атаның орны ерекше. Қорқыт ата күй атасы, ойшыл, дана философ ретінде бүкіл түркі халықтарына белгілі. Оның өмірі мен шығармашылығы халық арасында аңыз болып сақталған. Бүгінде Қорқыт ата мемориалдық кешені Қазақстанның маңызды тарихи-мәдени орындарының бірі саналады. Бұл кешенге еліміздің түкпір-түкпірінен және шетелден көптеген турист келеді.
Сонымен қатар, ауыл шаруашылығымен де кеңінен танымал. Әсіресе, «ақ маржан» аталып кеткен күріш еліміздің көптеген аймағына жеткізіледі. Диқаншылардың маңдай тері мен қажырлы еңбегінің нәтижесінде облыс жыл сайын мол өнім алады.
Байқоңыр – әлемдегі тұңғыш және ең ірі ғарыш айлағы. 1961 жылы дәл осы жерден адамзат тарихындағы алғашқы ғарышкер Юрий Гагарин ғарышқа ұшты. Байқоңырдан көптеген ғылыми аппарат пен ғарыш кемелері ұшырылды. Сондықтан Қызылорда өңірі тек Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл әлем үшін маңызды ғылыми орталық болып саналады.
Өңірдің табиғаты да ерекше. Мұнда кең-байтақ дала мен шөлейтті аймақтар кездеседі. Жазы ыстық, қысы салыстырмалы түрде жұмсақ келеді. Табиғаттың қатал жағдайына қарамастан, халық еңбекқорлығының арқасында өңірді гүлдендіріп келеді. Сырдария жағалауы жасыл желекке бөленіп, табиғаттың көркем келбетін көрсетеді.
Бір кездері әлемдегі ең үлкен көлдердің бірі болған Арал теңізі өңір экономикасы мен табиғатына зор әсер етті. Өкініштісі сол, теңіздің тартылуы үлкен экологиялық мәселеге айналды. Дегенмен, соңғы жылдары теңізді қалпына келтіру мақсатында маңызды жобалар жүзеге асырылып келеді. Бұл жұмыстар табиғатты қорғауға және халықтың тұрмысын жақсартуға бағытталған.
Қызылорда халқы өзінің қонақжайлылығымен, мейірімділігімен және ұлттық дәстүрге беріктігімен ерекшеленеді. Мұнда қазақтың салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары кеңінен сақталған. Наурыз мейрамы ерекше сән-салтанатпен аталып өтеді. Ұлттық ойындар ұйымдастырылып, халық әндері мен күйлері орындалады. Өңір жастары ата-баба мұрасын құрметтеп, ұлттық құндылықтарды сақтауға үлкен мән береді.
Туған жердің адам өміріндегі орны ерекше. Қай жерде жүрсем де, Қызылорда мен үшін ең қымбат мекен болып қала береді. Оның кең даласы, Сырдарияның жағасы, тарихи орындары мен қонақжай халқы әрдайым менің жүрегімде сақталады. Туған жерге деген сүйіспеншілік адамды елін, жерін құрметтеуге және оның дамуына үлес қосуға тәрбиелейді.
Мен Қызылорда өлкесінің перзенті болғанымды мақтан тұтамын. Бұл жер – менің балалық шағымның куәсі, арманымның бастауы, болашағыма жол ашқан қасиетті мекен. Сондықтан туған өлкемнің өркендеп, гүлденуі үшін білім алып, адал еңбек ету менің азаматтық борышым деп білемін.
Әділет Олжасұлы СМАҒҰЛ,
С.Толыбеков атындағы №3 IT мектеп-лицейінің оқушысы
Сурет ашық дереккөзден алынды.
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!