Halyqline.kz – үздіктер қатарында!

«Еркектерге не болған?»: Көрші мемлекеттің перзентаханалары шетінен жабылып жатыр

18.11.2026, 16:30 103

Ресейде халықты көпбалалы болуға үндейтін мемлекеттік саясат жүргізіліп жатқан тұста перзентханалар мен босану бөлімдерінің жаппай жабылуы қоғамда наразылық туғызды. BBC орыс қызметінің зерттеуіне сәйкес, 2020 жылдан бері елдегі әр алтыншы босану бөлімі жұмысын тоқтатқан. Соның салдарынан шалғай ауылдар мен шағын қалаларда тұратын жүкті әйелдер медициналық көмек алу және босану үшін облыс орталықтарына баруға мәжбүр, деп хабарлайды Halyqline.kz.

BBC журналистері медициналық ұйымдардың федералдық тізілімін зерттеп, 2020 жылдың соңынан бері Ресей мен аннексияланған Қырымдағы босандыру қызметін көрсететін медициналық мекемелер саны 1334-тен 1090-ға дейін азайғанын анықтаған. Бұл шамамен 18 пайызға тең. Осы кезеңде 221 ғимараттағы босандыру қызметі тоқтатылған немесе олар шұғыл босандыру залдарына айналдырылған. Әсіресе аудандық ауруханалардағы бөлімдер қатты қысқарған. Кемінде 15 өңірде бірінші деңгейдегі, яғни шағын ауруханалар жанындағы босану бөлімдері мүлде қалмаған. Мұндай өзгерістер Ресейде 2009 жылдан бері жүргізіліп келе жатқан ана мен бала денсаулығын қорғау жүйесін реформалаумен байланысты.

Реформаның негізгі мақсаты босандыру қызметін медициналық жабдықтары мен мамандары жеткілікті ірі перинаталдық орталықтарға шоғырландыру болып отыр. Ресей билігі мұндай қадамды туу көрсеткішінің төмендеуімен, босанатын әйелдердің денсаулығындағы асқынулардың көбеюімен және шағын бөлімдерді ұстаудың экономикалық тиімсіздігімен түсіндіреді. Алайда бұл шешім ірі қалалардан шалғай орналасқан елді мекендердің тұрғындары үшін қосымша қиындықтар туғызған. BBC дерегінше, босандыру қызметі тоқтатылған бірқатар аудандық ауруханадан ең жақын жұмыс істеп тұрған перзентханаға дейінгі қашықтық 50 шақырымға жуық немесе одан да алыс.

Зерттеуде Липецк облысындағы шағын ауылда тұратын Елена есімді әйелдің оқиғасы баяндалады. 2024 жылдың желтоқсанында оның толғағы басталғанда, облыстық перинаталдық орталыққа жетуге уақыт қалмаған. Ал жергілікті аурухананың босану бөлімі бұған дейін жабылып қалған. Дәрігерлер бұрынғы босану залын шұғыл ашып, әйелді сонда босандырған. Кейін асқыну пайда болып, анасы мен жаңа туған сәбиі облыс орталығына жеткізілген. Әйелдің айтуынша, мұндай жағдай олардың ауданында сирек кездеспейді.

— Мен бірнеше толғақтан кейін-ақ босандым. Бірақ артынша асқынулар басталды, — деп еске алады Елена BBC журналистеріне берген сұхбатында.

Перзентханалардың жабылуына қарсы тұрғындар бірнеше өңірде наразылық білдірген. BBC соңғы бес жылда мұндай шешімдерге байланысты кемінде 19 қоғамдық наразылық пен әлеуметтік желідегі қарсылық науқанын анықтаған. Мәселен, 2026 жылдың қаңтарында Владимир облысының Кольчугино қаласында 200-ге жуық адам жергілікті перзентхананың жабылуына қарсы митингке шыққан. Тұрғындар петиция ұйымдастырып, оған қараша айына дейін 18 мыңға жуық адам қол қойған. Соған қарамастан бөлім мамыр айында жабылып, оның орнына тек шұғыл жағдайда босандыруға арналған зал қалдырылған. BBC мәліметінше, наразылыққа байланысты сотқа жүгінудің бір ғана жағдайы белгілі, оның өзінде сот бөлімді жабу шешімін заңды деп таныған.

Медицина ғылымдарының докторы Кирилл Данишевский перзентханаларды ірі орталықтарға шоғырландырудың медициналық негізі бар екенін айтады. Оның түсіндіруінше, күрделі жүктілік пен босану кезіндегі асқынулар мамандандырылған мекемелерде жақсырақ бақыланады. Дегенмен сарапшы Ресейдің аумағы үлкен әрі халық тығыздығы төмен болғандықтан, барлық елді мекенге бірдей қолайлы жүйе қалыптастыру қиын екенін мойындайды.

— Осындай алып елде, халықтың тығыздығы соншалықты төмен жағдайда оңтайлы шешім жоқ. Мұны қалай жақсарту керегін ешкім білмейді, — дейді Кирилл Данишевский.

Зерттеуде реформаның оң нәтижелері де көрсетілген. Ресейде 2005 жылдан бері нәресте өлімінің көрсеткіші мың тірі туған балаға шаққанда 11 жағдайдан 4 жағдайға дейін төмендеген. Дегенмен өңірлер арасындағы айырмашылық әлі де сақталып отыр. Әсіресе шалғай ауылдарда медициналық көмекке уақытылы жету мәселесі күрделі. BBC зерттеген 49 өңірдің мәліметіне сәйкес, 2020–2024 жылдары босану саны 16,5 пайызға қысқарған. Бұл ретте бірінші деңгейдегі перзентханалардағы босану саны 65 пайызға азайған, ал ірі перинаталдық орталықтардағы көрсеткіш айтарлықтай өзгермеген.

Ресей билігі соңғы жылдары халық санын көбейтуге, отбасылардың екінші және үшінші балалы болуын ынталандыруға бағытталған түрлі шараларды жүзеге асырып келеді. Алайда перзентханалардың қысқаруы бұл саясаттың практикалық жағына қатысты сұрақтар туғызған. Әсіресе шалғай елді мекендердегі әйелдердің босанар алдында басқа қалаға баруы, жол шығынын көтеруі және медициналық көмекке қолжетімділігі қоғамда талқыланып жатыр. BBC зерттеуі босандыру қызметін орталықтандыру медициналық сапаны арттыруға мүмкіндік бергенімен, оның аумақтық қолжетімділікке әсері әлі толық шешілмегенін көрсетеді.

Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!

Пікір жазыңыз

Тағы да оқыңыз: