«Қайсардың» мүшкіл жағдайы жайлы айтып та, жазып та жүрміз. Турнир кестесіндегі төменгі орын, ойыншылар арасындағы кикілжің, тақалған тұста бас бапкердің ауысуы, трансферлердің өз бағасын ақтамауы – бәрі дерлік қызылордалық команданы әбден әбігерге салды. Енді осының бәріне тағы бір ащы жеңіліс қосылды. Өз алаңында шымкенттік «Ордабасыға» 1:4 есебімен есе жіберген «Қайсар» жанкүйерлердің сенімін ақтаудың орнына, командадағы түйткілдердің әлі де шешілмегенін көрсетті.

Бір таймда-ақ ойын тағдыры шешілді

11 қазанда Қызылордадағы «Қайсар Аренада» өткен кездесуде алаң иелері турнир көшбасшысын қабылдады. Қарсыластың әлеуетін ескергеннің өзінде, өз жанкүйерінің алдында төрт гол жіберіп алу – ақтауға келмейтін нәтиже. Әсіресе, команданың маусым бойы жинақталған мәселелерін ескерсек, бұл жеңіліс кездейсоқ сәтсіздікке ұқсамайды.

Ойынның 15-минутында Берн Йонсен есеп ашты. Арада он сегіз минут өткенде норвегиялық шабуылшы тағы да көзге түсіп, «Қайсардың» жағдайын қиындата түсті. Бірінші тайм аяқталар тұста қызылордалықтар Клайдер Бравин Маседоның голы арқылы есеп айырмасын қысқартты. Бұл сәт командаға екінші таймда ойынды өзгертуге мүмкіндік бергендей көрінген. Алайда үзілістен кейін де алаңдағы жағдай түзелмеді. 53-минутта Абагна есепті 3:1-ге жеткізсе, 72-минутта Йонсен хет-трик жасап, матчтың нүктесін қойды.

Осылайша, «Қайсар» өз алаңында 1:4 есебімен жеңілді. Матчтың ресми хаттамасы көрсеткендей, команда 3-4-3 жүйесімен ойнағанымен, қорғаныстағы әлсіз тұстарын жасыра алмады. Ал қарсыластың 3-4-2-1 үлгісіндегі ойыны нәтижелі шабуылдармен ұштасып, «Ордабасыға» басымдық берді. Әрине, бір кездесудің есебіне қарап, бүкіл тактикалық жұмысты бағалау қиын. Дегенмен, үш гол соққан бір шабуылшының өзі қорғанысты ұйымдастыруда күрделі мәселелер барын аңғартты.

Бапкер ауысты, нәтиже өзгермеді

«Қайсардың» қазіргі жағдайын тек бір матчтың қорытындысымен түсіндіру жеткіліксіз. Маусымдағы сәтсіздіктер тізбегі бұған дейін-ақ алаңдатарлық сипат алған. Тамыздың соңында «Оқжетпеске» өз алаңында 2:3 есебімен есе жібергеннен кейін Андрей Ферапонтов бас бапкер қызметінен кетті. Қыркүйектің басында оның орнына Дмитрий Карпов уақытша міндетін атқарушы болып тағайындалды. Карпов бұған дейін Ферапонтовтың бапкерлер штабында жұмыс істеген. Демек, командаға мүлде бейтаныс маман келген жоқ, бірақ бас бапкердің ауысуы әзірге күткен серпілісті бере қойған жоқ.

Ферапонтовтың кетуімен барлық мәселе шешіледі деп ойлау да қате болар еді. Футболда бас бапкердің ықпалы зор, алайда нәтижеге құрамның сапасы, ойыншылардың физикалық дайындығы, тактикалық тәртіп, психологиялық ахуал және клуб басшылығының жұмысы қатар әсер етеді. Бір маманның кетуі осы факторлардың бәрін бір сәтте түзете алмайды.

Оның үстіне, «Қайсар» маусым басынан бері тұрақты нәтиже көрсете алмады. Көктемде команда «Астанамен» және «Қызылжармен» тең түсіп, «Ордабасыдан» 0:2 есебімен жеңілген еді. Кейін де ұпай жоғалту жалғасты. Мамырда «Тобылды» 2:1 есебімен жеңгенімен, «Ақтөбеден» 0:3 есебімен ұтылды. Жазда «Қайсар» жекелеген кездесулерде жеңіске жетіп, әлеуетін байқатқанымен, сол нәтижелерді тұрақты жалғастыра алмады. Тамыздың соңындағы «Оқжетпеспен» өткен матч пен қазандағы «Ордабасыдан» жеңілу осы тұрақсыздықтың әлі де сейілмегенін көрсетті.

Турнир кестесіндегі орын – дабыл

Қазақстан Премьер-лигасының 28-туры аяқталғаннан кейін «Қайсар» 24 ұпаймен 15-орында тұрды. Ал «Ордабасы» 64 ұпай жинап, көш басында келеді. Көрсеткіштердің айырмасы екі клубтың қазіргі деңгейін ғана емес, маусым бойы жинаған нәтижелерінің алшақтығын да аңғартады. «Қайсардың» жағдайын одан әрі қиындататын жайт – төменгі орындардағы командалардың да ұпай жинап, кестедегі жағдайын жақсартуға ұмтылуы.

Маусымның соңына дейін үш тур қалды. Күнтізбеге сәйкес, 17 қазанда қызылордалықтар «Жетісумен» сырт алаңда кездеседі. Одан кейін 25 қазанда «Астанаға» қонаққа барады, ал 31 қазанда «Жеңіске» қарсы ойнайды. Бұл матчтардың әрқайсысы «Қайсар» үшін шешуші мәнге ие. Әсіресе, турнир кестесіндегі жағдайды жақсарту үшін тікелей бәсекелестермен кездесулерде ұпай жоғалтпау маңызды.

Алдағы ойындарға болжам жасағанда, «Қайсардың» қазіргі формасын ескермеу мүмкін емес. «Жетісумен» кездесуде қызылордалықтардың ұпай алуға мүмкіндігі бар, бірақ ол үшін қорғаныстағы қателерді азайтып, шабуылдағы мүмкіндіктерін тиімді пайдалануы қажет. «Астана» секілді қарсыласпен ойында міндет одан да ауыр болады: алаң иелері допты бақылауда ұстап, қарқынмен шабуылдаса, «Қайсарға» қорғанысты ұйымдастыру оңайға соқпайды. Ал «Жеңіске» қарсы матч маусым соңындағы маңызды сынақтардың бірі болмақ. Мұнда да нақты есепті алдын ала кесіп айту қиын, дегенмен қызылордалықтардың қазіргі ойыны өзгермесе, үш кездесудің бәрінен де оң нәтиже күтуге негіз аз.

Бұдан бөлек, 7 қарашада Қазақстан кубогының финалында «Қайсар» қайтадан «Ордабасымен» кездеседі. Бұл – қызылордалық клуб үшін маусымды жақсы нәтижемен аяқтаудың маңызды мүмкіндігі. Бірақ 1:4 есебіндегі жеңіліс финал алдындағы алаңдаушылықты күшейткені сөзсіз. Кубоктағы бір матчта бәрін өзгертуге болады деген үміт бар, алайда ол үміт нақты дайындықпен, қорғаныстағы тәртіппен және ойыншылардың өзара үйлесімімен бекітілуі керек.

Айтілес  ЖАЙШЫЛЫҚ