Атырау қаласының іргесінен 2025 жылдың күзінде із-түзсіз жоғалған Жаңгелдин ауылының тұрғындары – Наурыз Мұқанғалиев пен оның туған әпкесі Мирамгүл Қарабалинаның мәйіттері табылды. Бұған дейін осы отбасының өзге мүшелерінің де денелері табылған еді. Енді бір әулетті түгел жайпаған қасіретті оқиғаның негізгі желісі айқындала түсті. Орда редакциясының зерттеуімен мәселенің мән-жайын тағы бір шолып шығуды жөн көрдік.
Бұл іс ел ішінде үлкен алаңдаушылық туғызды. Себебі әңгіме бір емес, бірнеше адамның кезең-кезеңімен жоғалып, ақыры олардың бәрінің өлі күйінде табылуы туралы болып отыр. Оқиғаның сұмдық сипаты да осында: әуелде жұрт «жұмысқа кетті», «емделуге шықты», «хабарласып жүр ғой» деп үміт үзбесе, уақыт өте келе бұл жорамалдардың бәрі біртіндеп күдікке айналған.
Наурыздың жоғалуы: алғашқы күдік неден басталды?
Отбасы мүшелерінің ішінде алғаш болып 33 жастағы Наурыз Мұқанғалиев жоғалған. Туыстарының айтуынша, ол ауылдан қалаға қарай шығып кеткен, алайда содан кейін қайта оралмаған. Бастапқыда жақындары қатты алаңдай қоймаған. Өйткені Наурыз WhatsApp арқылы хабарласып тұрған. Ол жазылған хаттарға жауап бергенімен, бірде-бір рет дауыс хабарламасын жолдамаған және туыстарының қоңырауларына жауап бермеген.
Міне, дәл осы жайт жақындарының күдігін күшейткен. Өйткені олардың сөзінше, Наурыз бұған дейін үнемі телефонмен сөйлесіп, тікелей байланысқа шығатын адам болған. Ал бұл жолы тек мәтін арқылы жауап берумен шектелуі тосын көрінген.
Наурыздың жеке өміріне қатысты да белгілі деректер бар. Ол үйленбеген, үшінші топтағы мүгедектігі болған. Ресми түрде полицияға арыз берілерден бірнеше ай бұрын ол туған-туыстарына Ақтау бағытына жұмыс істеуге кетіп бара жатқанын айтқан. Бірақ сапарының мән-жайын ашып түсіндірмеген. Біраз уақыт өткен соң сол мессенджер арқылы оның атынан туыстарына малдың бір бөлігін сату туралы хабарлама келген. Мал сатылғаннан кейін түскен қаражат әкесі Мақсот Қарабалиннің банк шотына аударылған. Кейін ол есепшоттан ақша шешілген.
Осы арада күдікті көрінетін бірнеше жайт қабаттасады. Біріншіден, адам жоғалғанымен, оның телефоны «тірі» сияқты әсер қалдырған. Екіншіден, өзі сөйлеспей, тек жазбаша байланысқа шығуы көп нәрсені аңғартқан. Үшіншіден, оның атынан қаржылық сипаттағы тапсырмалар беріле бастаған. Мұның бәрі артында біреудің әрекеті тұрған болуы мүмкін деген болжамды күшейтеді.
Күдіктінің анасы Гүлнар Азмұқанованың айтуынша, оның ұлы Сұлтан Сәрсемалиев пен Наурыздың ара-қатынасы өте жақсы болған, екеуі жиі араласқан. Алайда жоғалған адамдарды іздеу басталғаннан кейін Наурыздың телефоны желіге сирек шығатын болған.
Ресми дерекке сүйенсек, Наурыздың ұялы телефоны белгілі бір уақыт аралығында белсенділік көрсетіп отырған. Соңғы рет оның сигналы 6 қаңтар күні Өзбекстан аумағынан тіркелген. Бұл дерек істің ауқымын кеңейтіп, тергеу барысына қосымша сұрақтар тудырғаны анық.
Жаңгелдин ауылының тұрғындары Наурызды сабырлы, еңбекқор жан ретінде сипаттайды. Ауылдастарының сөзінше, ол кейде ауыл адамдарына көмектесіп, жиі қалаға барып нәпақа табатын. Отбасымен бірге мал ұстаған.
Артынша Мирамгүл де ғайып болады
Наурыз жоғалғаннан кейін көп ұзамай оның туған әпкесі, 36 жастағы Мирамгүл Қарабалина да із-түзсіз кетеді. Ауыл тұрғындарының айтуынша, оны емдету мақсатымен ауылдан алып шыққан. Көліктің тізгінінде Сұлтан Сәрсемалиев болғаны айтылады.
Мирамгүлді соңғы рет Индер ауданы аумағындағы жанармай құю бекетінің бейнебақылау камералары түсіріп алған. Сол сәттен кейін оны ешкім көрмеген. Оның телефоны да белгілі бір уақытқа дейін байланыста болған.
Бұл жерде де жағдайдың күмәнді тұстары аз емес. Туыстарының айтуынша, Мирамгүлдің денсаулығында кінәрат болған, ол әрең қозғалған, физикалық тұрғыдан әлсіз еді. Сондықтан оның ұзақ жолға өз бетінше шығып кетуі немесе белгісіз бағытта жалғыз кетіп қалуы шындыққа онша жанаса қоймайды. Демек, бұл жоғалу да кездейсоқ немесе тұрмыстық сипаттағы жайттан гөрі, әдейі ұйымдастырылған әрекет болуы ықтимал деген күдік тудырады.
Іздеу неге кеш басталды?
Оқиғаның ең ауыр әрі қоғамды алаңдатқан тұстарының бірі – іздеу жұмыстарының кеш басталуы. Отбасы мүшелері қазан айында жоғала бастағанымен, ауқымды іздеу шаралары тек желтоқсан айында қолға алынған. Сол кезде өзге аудандағы туыстары ата-анасымен де байланыс үзілгенін байқап, полицияға жүгінген.
Яғни, бір әулеттің бірнеше мүшесі бірінен соң бірі көзден таса болып жатқанда, сырт көзге олардың бәрі «байланыста жүргендей» әсер қалыптасқан. Хабарламалардың келуі, телефонның ара-тұра желіге шығуы, түрлі сылтаулардың айтылуы жақындардың біраз уақыт шын қауіптің ауқымын аңғара алмауына себеп болған тәрізді. Бұл – қылмыстық істерде жиі кездесетін психологиялық тәсілдердің бірі. Адам жоғалған жоқ, «тек жүр», «жұмыста», «емдеуде» деген иллюзия жасалады. Салдарынан уақыт жоғалады.
Қаңтардағы қорқынышты жаңалық
Желтоқсанда басталған іздеу қаңтар айында жантүршігерлік жаңалыққа ұласты. Сол кезде Наурыз бен Мирамгүлдің ата-анасының мәйіттері пышақ жарақаттарымен табылған. Бұл жағдай оқиғаның жай жоғалу емес, ауыр қылмыспен байланысты екенін ашық көрсетті.
Осы сәттен бастап Жаңгелдиндегі іс бір отбасының жоғалу тарихынан бүтіндей қырғынға айналған трагедия ретінде қарала бастады. Ата-ананың өлімі, балаларының табылмауы, телефондардың қолданылуы, адамдардың атынан хабарлама жіберілуі – мұның бәрі тергеудің бағытын мүлде басқа арнаға бұрды.
9 наурыз: соңғы нүкте қойылған күн
2026 жылғы 9 наурызда Атырау қаласының маңынан Наурыз Мұқанғалиев пен Мирамгүл Қарабалинаның денелері табылды. Осылайша отбасының барлық мүшесінің тағдыры белгілі болды. Туыстарының айтуынша, марқұмдар туған жері – Жаңгелдин ауылында жерленеді. Олар ата-анасының қасына қойылмақ.
Бұл хабар бір жағынан айлап созылған белгісіздікке нүкте қойғанымен, екінші жағынан орны толмас қайғының салмағын бұрынғыдан бетер үдетті. Себебі туыстары соңына дейін олардың тірі табылуынан үміттенгені анық. Ал қазір сол үміттің орнында қаралы шындық қалды.
Істегі күмән мен қайшылықтар
Қоғам назарын аудартқан тағы бір жайт – күдіктіге жақын адамдардың бастапқы ұстанымы. Қаңтар айында Сұлтан Сәрсемалиевтің анасы Гүлнар Азмұқанова ұлының қандай да бір жамандыққа баратынына сенбейтінін айтқан болатын. Ол баласын «жуас» деп сипаттаған. Бұл сөздің мағынасы – момын, жұмсақ мінезді, зиянсыз адам. Алайда мұндай ауыр істерде сыртқы мінез бен шынайы әрекет қабыса бермейтіні белгілі. Көп жағдайда қоғамға тыныш, қарапайым болып көрінген адамның кейін ауыр қылмыспен байланысы анықталып жатады. Сол себепті мұндай сипаттамалар қоғамдық пікірге әсер еткенімен, тергеу үшін шешуші дәлел бола алмайды.
Тағы бір мәлімет бойынша, Сұлтан Сәрсемалиевтің азаматтық некедегі әйелі психикалық денсаулық орталығына орналастырылған. Бұл іс төңірегіндегі сұрақтарды тіпті көбейте түседі. Дегенмен қандай да бір түпкілікті байламды тек ресми тергеу мен сот қана жасай алады.
Бұл оқиға қоғамға нені аңғартты?
Жаңгелдиндегі қасіретті жағдай бірнеше маңызды мәселені алға шығарды. Біріншісі – хабарлама келіп тұрғанның өзі адамның қауіпсіз жерде жүргенін білдірмейді. Қазір мессенджер арқылы өзгенің атынан жазысу, телефонды пайдалану, жалған әсер қалыптастыру қиын емес. Екіншісі – осал топтағы азаматтардың қауіпсіздігі мәселесі. Бұл отбасындағы екі адамның да денсаулығында кінәрат болғаны айтылып отыр. Демек, мұндай жандарға қатысты қауіп-қатер туындаса, оны елемеуге болмайды. Үшіншісі – жақындары ұзақ уақыт тек мәтіндік хабарламаға сүйеніп, адамның шынымен өзін көрмей, дауысын естімей жүрсе, бұл міндетті түрде дабыл белгісі ретінде қабылдануы керек. Бұл іс қарапайым тұрмыстық оқиға емес. Бұл – бір әулетті тұтас жалмаған, кезең-кезеңімен жүзеге асқан ауыр трагедия. Ал оның әр бөлігі қоғам үшін үлкен сабақ. Адам жоғалса, әсіресе оның мінез-құлқы күрт өзгерсе, қоңырауға шықпай, тек жазбаша байланысқа көшсе, туыстары дереу дабыл қағуы тиіс.
Қазір жұртшылық ресми тергеудің толық қорытындысын күтуде. Өйткені бұл оқиғада әлі де жауапсыз сұрақ көп: жоғалу қалай ұйымдастырылды, байланыс неліктен ұзақ уақыт үзілмегендей көрінді, қаржы операциялары кімнің бақылауында болды, шекарадан тіркелген телефон сигналы нені білдіреді? Мұның бәрі тергеу аясында нақты анықталуы керек.
Коллаж: orda.kz
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!