Қазақстанда 2050 жылға қарай кемінде үш атом электр станциясы жұмыс істеуі мүмкін. Бұл туралы атом саласын 2050 жылға дейін дамыту стратегиясында айтылған. Құжат атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарын айқындайды.
Ресми мәліметке сәйкес, елдегі алғашқы атом электр станциясының жобасы қазірдің өзінде басталып кеткен. Екінші станцияның құрылысы қаралу үстінде болса, үшінші АЭС үшін шағын модульдік реакторлар технологиясын пайдалану мүмкіндігі зерделеніп жатыр. Яғни Қазақстан алдағы онжылдықтарда атом энергетикасын кезең-кезеңімен дамытуды көздеп отыр.
Бұған дейін Қазақстан билігі алғашқы АЭС-ті Ресей салып беруі мүмкін екенін, ал кейінгі станцияларды Қытайдың қатысуымен жүзеге асыру ықтималдығын мәлімдеген еді. Сонымен қатар Атом энергиясы жөніндегі агенттік өкілдері екі АЭС-тің Алматы облысы аумағында, ал бір станцияның Батыс Қазақстанда орналасуы мүмкін екенін айтқан.
Алғашқы атом электр станциясының іргетасын қалау 2029 жылға жоспарланған. Бұған дейін жобаға қатысты зерттеу және жобалық жұмыстар жүргізіліп, сонымен қатар болашақ нысандарға қажет мамандар даярлау ісі қатар жүреді деп хабарланған. Осы бағытта Қытай тарапы Қазақстан мамандарын даярлауға арналған 200 грант бөлгені де айтылды.
Алайда бұл бастама қоғамда толық қолдау тауып отыр деу қиын. Бірқатар эколог пен қоғамдық белсенділер атом электр станциясының құрылысы экологиялық тәуекелдерді күшейтуі мүмкін деп санайды. Әсіресе, Балқаш көліне түсетін ықтимал салмақ жиі айтылып жүр. Бұдан бөлек, кей сарапшылар егер АЭС-ті Ресей салатын болса, Қазақстанның технологиялық және саяси тәуелділігі күшеюі мүмкін деген алаңдаушылық білдіріп келеді.
Ал ресми Астана атом энергетикасын дамыту мәселесінде саяси астар жоқ екенін көрсетуге тырысып отыр. Билік өкілдерінің сөзінше, уран шикізаты, технологиялық процестер, меншік иесі мен операторлық тетіктер Қазақстанның өз бақылауында болады.
Еске салсақ, Қазақстан билігі АЭС салу туралы саяси шешімді 2024 жылы қабылдаған. Оның алдында елде референдум өткен. Орталық референдум комиссиясының ресми қорытындысы бойынша, дауыс берген азаматтардың 71 пайызы Қазақстанда АЭС салуды қолдаған. Алайда байқаушылар дауыс беру барысында заң талаптарының бұзылуына қатысты жекелеген жайттар тіркелгенін де хабарлаған.
Жалпы алғанда, Қазақстанның атом энергетикасына бет бұруы елдің ұзақ мерзімді энергия қауіпсіздігін қамтамасыз ету, электр қуаты тапшылығының алдын алу және өндірістік әлеуетті арттыру мақсатымен сабақтасып отыр. Бірақ бұл бағыттағы әрбір қадам қоғам алдындағы ашықтықпен, экологиялық қауіпсіздікпен және ұлттық мүдде тұрғысынан таразылануы қажет.
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!