Таяу Шығыстағы жағдайдың әлі де тынышталмауы әлемдік нарыққа әсерін күшейтіп отыр. АҚШ соғысты тоқтатуға бағытталған ұсыныс жасағанымен, Иран тарапы әзірге ашық келіссөзге көшуге құлық танытпай отыр. Соның салдарынан мұнай бағасы қайта көтеріліп, алтын бұрынғысынша қорғаныш құралы ретінде сұраныста қалды. Reuters-тің 26 наурыздағы хабарлауынша, Иран АҚШ-тың ұсынысын қарап жатқанын мәлімдеген, бірақ тікелей келіссөз жүргізуге ниетті емес екенін де аңғартқан.
Нарықтағы жұрттың алаңына себеп болып отырған жайт түсінікті. Парсы шығанағындағы соғыс ұлғайып кетсе, мұнай тасымалына кедергі келуі мүмкін. Ал ол әлемдік бағаның бірден өсуіне алып келеді. Reuters дерегіне қарағанда, 25 наурыздағы саудада Brent маркалы мұнай 102,22 долларға, ал WTI 90,32 долларға дейін түскен еді. Бірақ артынша нарық қақтығыс жақын күндері басыла қоя ма, жоқ па деген сауалға қайта оралып, баға жоғары қарай қозғала бастады. 26 наурыздағы кейінгі саудада мұнайдың қайта қымбаттауы соның айғағы болды. Алтын бағасының берік сақталуы да көп нәрсені аңғартады. Әдетте әлемде соғыс өрті күшейсе немесе ірі саяси тартыс тереңдесе, инвесторлар ақшасын қауіпсіздеу саналған құралдарға көшіреді. Reuters-тің 26 наурыздағы мәліметінде де алтынның сол себепті өз деңгейін жоғалтпағаны айтылды. Басқаша айтқанда, қаржы нарығындағы ірі ойыншылар қазір тәуекелі жоғары қадамнан гөрі, сақтықты жөн көріп отыр.
Мұның бәрі Иранға ғана тіреліп тұрған жоқ. Бұл жерде тұтас Таяу Шығыс аймағындағы жағдай шешуші рөл атқарып отыр. Өйткені әлемдік мұнай ағынының елеулі бөлігі осы өңір арқылы өтеді. Reuters бұған дейін Иранмен байланысты соғыс салдарынан Парсы шығанағындағы энергия тасымалына нұқсан келіп отырғанын, ал теңіз жолдарының жабылуы не шектелуі жаһандық жеткізілімге ауыр салмақ түсіретінін жазған болатын. Мұндай кезде мұнай да, алтын да, қор нарығы да саясаттағы әрбір мәлімдемеге жалт қарайды. Қазір нарықта екі түрлі үміт қатар жүр. Бірі – АҚШ ұсынған жоспар соғыстың бетін қайтарады деген ой. Екіншісі – Иранның оған келісе қоюы екіталай деген күдік. Reuters 24–25 наурыз күндері жариялаған материалдарында Вашингтон соғысты тоқтатудың жолын іздеп жатқанын, бірақ Израиль мен аймақтағы жағдайдың әлі де күрделі екенін жазды. Сондықтан мұнай мен алтын бағасының толқуы уақытша құбылыс қана емес, халықаралық ахуалдың қаншалықты күрделі екенін көрсететін белгі болып тұр.
Қысқасы, Таяу Шығыстағы жағдай жөнге келмейінше, әлемдік нарық та сабасына түсе қоймайтын түрі бар. Қазір мұнай бағасының бірде түсіп, бірде қайта көтерілуі, алтынның қымбат күйінде қалуы — соның бәрі дүниежүзіндегі қаржы айналымы соғыс жаңалығына тәуелді болып отырғанын көрсетеді. Саясаттағы әрбір қадам енді экономикаға тікелей әсер ететін кезеңге жеттік.
Фото: Үндістанның Ахмедабад қаласындағы зергерлік дүкенде зергер алтын әшекейдің салмағын өлшеп тұр. 2025 жылғы 31 шілде. REUTERS/Amit Dave/File Photo.
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!