«Власть» порталы жазуынша, Қазақстанның Кокжиде аймағы еліміздегі ең күрделі табиғи ресурстар өңірлерінің бірі ретінде қарастырылуда. Оның жер қойнауы тұщы судың ірі қорларымен қатар мұнай мен газды да қамтиды. Бұл баланс экология мен экономика арасындағы тепе-теңдікті ұстап тұру қажеттілігін айқындап отыр. Кокжиде жер асты суының көлемі жөнінен Қазақстандағы ең ірі қорлардың қатарына жатады. Бірқатар эксперттер бұл аймақтағы тұщы судың миллиардтан астам текше метрге жуық екенін айтады, әрі бұл қор еліміздің су қауіпсіздігі стратегиясында маңызды орын алады. Сонымен бірге дәл осы өңірден мұнай мен газ да белгілі болып, жылына жүз мыңдаған тонна мұнай өндірілуде — бұл шағын болса да елдің жалпы энергетикалық балансында есептеледі.
Бірақ 2023 жылы жүргізілген мемлекеттік зерттеу нәтижелеріне сәйкес, Кокжидедегі кейбір диірмендерден алынған тұщы су үлгілерінен мұнай өнімдерінің қалдықтары табылғаны белгілі болды. Бұл дерек экология мен өңір тұрғындары тарапынан қатты алаңдаушылық тудырды, өйткені жер асты судың ластануы ауызсу қауіпсіздігіне тікелей қауіп төндіреді.Экологиялық қауымдастықтар мен жергілікті белсенділер мұнай өндірісінің экологияға әсерін терең зерттеу қажет екенін жиі айтып келеді. Олар судың ластану қаупі ауыл шаруашылығына да әсер етуі мүмкін екенін, тұщы судың сапасы сақталмаса, өңірдің әлеуметтік-экономикалық ахуалы нашарлауы мүмкін екенін ескертеді.
Репортажда айтылғандай, бұл даулар сот деңгейіне дейін жеткен. Кейбір экологиялық мекемелер өндірісті уақытша тоқтатуды, айыппұл салуды талап еткенімен, мұнай өндіру компанияларының өкілдері бұл әрекеттерді заңсыз деп танытты және сотта жеңіске жетті. Судьялар өндірісті тоқтату бойынша талапты қанағаттандырмады. Осылайша, Үкімет пен мұнай компаниялары өндірісті жалғастыру туралы келісімге келген. Ресми органдар қоғамға өндіріс қатаң іскерлік және экологиялық реттеу талаптарына сәйкес жүргізілетінін атап отыр. Бұл шешім елдің экономикалық мүддесі мен жұмыс орындарын сақтаумен түсіндірілуде.
Репортажда сонымен бірге, Кокжиде аймағын зерттеу мен бақылау жұмыстары одан әрі жалғасатыны туралы айтылған. Бұл үшін арнайы ғылыми жобалар іске қосылып, кешенді зерттеу жүргізіліп жатыр. Алайда кейбір сарапшылар зерттеу нәтижелері мен қорытындылардың ашық жарияланбағанына назар аударуда, бұл қоғам тарапынан да сынға алынуда. Мұндай күрделі жағдай Қазақстандағы табиғи ресурстарды басқару саясатындағы ең үлкен сындардың бірі болып отыр. Мұнай өндірісі елдің энергетикалық жүйесін қолдап отырса, тұщы судың болашағы елдің әлеуметтік және экологиялық тұрақтылығы үшін аса маңызды.
Қоғам белсенділері бұл аймақтағы барлық жұмыстардың интернетте ашық жарияланған ресми дерекпен, экологиялық мониторинг нәтижелерімен сәйкес жүргізілуі қажеттігін айтады. Себебі мұнайдың дамуы экономикалық пайда әкелсе де, тұщы судың ластануы адам денсаулығына, ауыл шаруашылығына және келешек ұрпақтың өмір сапасына тікелей әсер етуі мүмкін.
Кокжиде жағдайы елдің табиғи ресурстар мен қоршаған ортаны қорғау арасындағы нәзік тепе-теңдігін сақтаудың аса күрделі мысалы ретінде тарихқа жазылмақ.
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!