Израиль парламенті – Кнессет 30 наурызда палестиналықтарға қатысты өлім жазасын қарастыратын даулы заңды қабылдады. Reuters пен AP мәліметінше, құжат Батыс жағалаудағы әскери соттарда адам өліміне әкелген шабуылдар үшін сотталған палестиналықтарға өлім жазасын негізгі жаза ретінде бекітеді. Заң күшіне енуі үшін енді белгіленген мерзім өтіп, соттық шағымдар қаралуы мүмкін.
Жаңа нормада өлім жазасы дарға асу арқылы орындалатыны айтылған. Reuters дерегіне қарағанда, құжатта кешірім жасау тетігі қарастырылмаған және үкім шыққаннан кейін 90 күн ішінде орындау тәртібі көрсетілген. Бұл жайт халықаралық құқық қорғау ұйымдары мен БҰҰ құрылымдарының өткір сынына себеп болды.
Заңды қолдаушылар оның мақсаты шабуылдардың алдын алу және қарулы топтардың тұтқын алмасу үшін адамдарды ұрлауын тежеу деп түсіндіреді. Ал сын айтушылар бұл норманың іс жүзінде палестиналықтарға ғана қолданылатынын, сондықтан оның кемсітушілік сипаты барын алға тартады. Reuters, AP және The Times of Israel материалдарында да осы мәселе негізгі даудың өзегіне айналғаны көрсетілген.
БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссары Фолькер Тюрк бұл заң халықаралық гуманитарлық құқыққа қайшы келетінін мәлімдеп, оны дереу кері қайтаруға шақырды. Оның айтуынша, өлім жазасы туралы мұндай шешім әділ сот талқылауы, кемсітпеу қағидаты және басып алынған аумақта қолданылатын құқық нормалары тұрғысынан күрделі сұрақ туғызады.
Құқық қорғау ұйымдары да заңға қарсы шықты. Reuters мәліметінше, Adalah және ACRI секілді израильдік құқық қорғау ұйымдары Жоғарғы сотқа шағым түсірген. Олар бұл құжат Төртінші Женева конвенциясына және өлім жазасына қатысты халықаралық стандарттарға қайшы деп санайды. Amnesty International да өлім жазасының қылмыстың алдын алуда өмір бойы бас бостандығынан айырудан тиімді екені дәлелденбегенін атап өткен.
Халықаралық реакция да қатты болды. Reuters хабарлауынша, Пәкістан, Түркия, Мысыр, Индонезия, Иордания, Катар, Сауд Арабиясы және Біріккен Араб Әмірліктері бұл заңды бірлесіп айыптады. Испания премьер-министрі Педро Санчес оны «апартеидке қарай жасалған қадам» деп бағалады. Еуропалық комиссия, Германия және Канада да алаңдаушылық білдірді.
Сондықтан әлеуметтік желіде тараған «Израильде палестиналықтарды өлім жазасына кесетін заң қабылданды» деген тұжырымның өзегінде шындық бар, бірақ оны нақтылап айту маңызды. Әңгіме барлық палестиналыққа жаппай қолданылатын жалпы норма туралы емес, әскери соттарда қаралатын белгілі бір шабуыл істеріне қатысты қабылданған, құқықтық және саяси дауы өте күшті заң жөнінде болып отыр. Оның түпкілікті тағдырын енді Израильдің Жоғарғы соты айқындауы мүмкін.
Фото: Видеодан скрин
Пікірлер жоқ. Бірінші болыңыз!